Dlaczego górnośląska panna młoda szła do ślubu w czerni?
Archiwalna publikacja z 2026-09-27.
🇵🇱🇩🇪Dlaczego górnośląska panna młoda szła do ślubu w czerni?
Biała suknia, welon, bukiet.
Dzisiaj właśnie tak wyobrażamy sobie pannę młodą.
Dlatego stare fotografie z Raciborszczyzny mogą zaskakiwać.
Panna młoda stoi na nich ubrana na czarno.
Nie jest to jednak fotografia żałobna.
To fotografia ślubna.
Jeszcze do lat 30. XX wieku na Raciborszczyźnie panny młode mogły przystępować do ślubu w czarnej jakli i mazelonce, z jasnym jedwabnym fartuszkiem oraz mirtowym wiankiem na głowie.
Ten niezwykły fragment górnośląskiej kultury przypomina nowy projekt „Nieodkryte skarby pogranicza”, zainaugurowany 22 września 2026 roku w Muzeum w Raciborzu.
Projekt ma odkrywać i dokumentować mniej znane elementy dziedzictwa Raciborszczyzny. Zaplanowano 14 reportaży poświęconych ludziom, miejscom, historii i tradycjom regionu.
Jednym z pierwszych tematów stał się dawny strój.
I okazuje się, że ubranie potrafi opowiedzieć zaskakująco dużo.
Po stroju można było rozpoznać nie tylko region pochodzenia kobiety, lecz również jej wiek, stan cywilny i zamożność.
Kobiety nosiły jakle i mazelonki.
Charakterystyczną sylwetkę tworzył lajbik z „kiełbasą”, czyli stanik wyposażony w wałek wypchany słomą.
W męskim stroju pojawiały się kłobuk, bruclik i jelenioki, choć miejska moda zaczęła wypierać tradycyjny ubiór mężczyzn już pod koniec XIX wieku.
Jednak najbardziej niezwykłym obiektem jest drajdrutka.
To halka usztywniana drutami.
Egzemplarz znajdujący się w zbiorach Muzeum w Raciborzu jest według informacji przedstawionych w ramach projektu jedyną zachowaną drajdrutką na Górnym Śląsku.
Jeden przedmiot.
A ile informacji o świecie, którego już nie ma.
Dlatego tak ważne są również stare fotografie rodzinne.
Na zdjęciu ślubnym możemy odnaleźć znacznie więcej niż twarze naszych pradziadków.
Strój. Biżuterię. Nakrycie głowy. Dekorację domu. Wyposażenie izby. Wygląd podwórza.
Czasami nawet informacje pozwalające ustalić miejscowość albo status społeczny rodziny.
📜 Haus Oberschlesien rozpoczyna apel o stare fotografie ślubne i elementy tradycyjnych strojów z Górnego Śląska.
Szczególnie interesują nas materiały z Ratibor/Raciborza i Ratiborer Land/Raciborszczyzny, ale również z Gleiwitz/Gliwic, Beuthen O.S./Bytomia, Hindenburg O.S./Zabrza, Kattowitz/Katowic, Oppeln/Opola i Leobschütz/Głubczyc.
Poszukujemy fotografii ślubnych, rodzinnych albumów, jakli, mazelonek, bruclików, czepców, wianków, korali, elementów stroju męskiego oraz dawnych skrzyń wiannych.
Nie wyrzucajcie ich.
To, co przez kilkadziesiąt lat leżało na strychu, może być dziś unikatowym świadectwem kultury Górnego Śląska.
Jeżeli chcieliby Państwo przekazać takie przedmioty do naszych zbiorów, możemy zorganizować osobisty odbiór.
❤️ Wesprzyj Haus Oberschlesien
Konto PLN: 93 2490 0005 0000 4530 0024 6728 Tytuł: Darowizna HO
„Nieodkryte skarby pogranicza” — Muzeum w Raciborzu: https://www.muzeum-raciborz.pl/a%2C315%2Cnieodkryte-skarby-pogranicza
