46 200 nazwisk. 46 200 górnośląskich losów z 1945 roku
Archiwalna publikacja z 2026-09-26.
🇵🇱🇩🇪 46 200 nazwisk. 46 200 górnośląskich losów z 1945 roku
„Zabrali go Ruscy”.
„Wrócił po dwóch latach”.
„Pojechał do pracy i już nigdy go nie zobaczyliśmy”.
W wielu górnośląskich rodzinach właśnie w kilku takich zdaniach przetrwała pamięć o jednym z najbardziej dramatycznych wydarzeń w historii regionu.
Dzisiaj możemy spróbować przywrócić tym opowieściom nazwiska, daty i miejsca.
Instytut Pamięci Narodowej udostępnia bezpłatnie w internecie wszystkie trzy tomy monumentalnej pracy dr. Dariusza Węgrzyna „Księga aresztowanych, internowanych i deportowanych z Górnego Śląska do ZSRR w 1945 roku”.
Publikacja zawiera 46 200 biogramów mieszkańców Górnego Śląska aresztowanych, internowanych i deportowanych do pracy przymusowej w ZSRR w 1945 roku.
Według IPN udało się w ten sposób zidentyfikować około 95 procent wszystkich deportowanych Górnoślązaków.
To liczba trudna do wyobrażenia.
Ale jeszcze ważniejsze jest coś innego.
46 200 to nie statystyka. To 46 200 ludzkich historii.
Za każdym wpisem stał człowiek.
Górnik. Hutnik. Kolejarz. Rzemieślnik. Urzędnik. Ojciec. Syn. Brat.
Mieszkaniec Kattowitz/Katowic, Gleiwitz/Gliwic, Beuthen O.S./Bytomia, Hindenburg O.S./Zabrza, Ratibor/Raciborza, Rybnika, Tarnowitz/Tarnowskich Gór albo jednej z setek mniejszych górnośląskich miejscowości.
Biogramy opracowano na podstawie dokumentów polskich, niemieckich i rosyjskich oraz relacji świadków. Deportowani od lutego do kwietnia 1945 r. trafiali do sowieckich łagrów. Niektórzy pracowali tam przymusowo jeszcze do końca 1949 roku.
W rodzinnych domach pozostawały żony, dzieci i rodzice.
Czekali.
Czasami miesiącami.
Czasami latami.
Nie wszyscy doczekali się powrotu.
Dlatego możliwość przeszukiwania tych 46 200 biogramów ma ogromne znaczenie również dla genealogii.
Być może nazwisko człowieka, którego historię w Waszej rodzinie znacie tylko z jednego zdania, znajduje się właśnie w tych tomach.
Co szczególnie ważne, IPN nadal przyjmuje informacje o osobach nieuwzględnionych w publikacji oraz uzupełnienia istniejących biogramów.
Historia nie jest więc jeszcze zamknięta.
📜 Haus Oberschlesien również chce pomóc ocalić historie znajdujące się za tymi nazwiskami.
Jeżeli ktoś z Państwa rodziny został w 1945 roku aresztowany, internowany lub deportowany do ZSRR, prosimy o kontakt.
Poszukujemy fotografii deportowanych, listów i kartek, dokumentów obozowych, zawiadomień o zaginięciu, książeczek pracy, dokumentów dotyczących powrotu, pamiętników i zapisanych wspomnień, a także relacji przekazywanych w rodzinach.
Archiwum może zachować nazwisko. Rodzina może przywrócić człowiekowi twarz.
Jeżeli chcieliby Państwo przekazać takie materiały do zbiorów Haus Oberschlesien, możemy zorganizować osobisty odbiór.
❤️ Wesprzyj Haus Oberschlesien
Pomóż nam prowadzić dalsze kwerendy, zabezpieczać dokumenty i ratować pamiątki związane z historią Górnego Śląska.
Konto PLN: 93 2490 0005 0000 4530 0024 6728 Tytuł: Darowizna HO
Bezpłatne trzy tomy „Księgi…” w serwisie IPN: https://ipn.gov.pl/pl/wydawnictwo/e-booki/246010%2CKsiega-aresztowanych-internowanych-i-deportowanych-z-Gornego-Slaska-do-ZSRR-w-19.html
