REICHSAUTOBAHN MIĘDZY GLEIWITZ A BEUTHEN
Archiwalna publikacja z 2026-09-18.
🛣️ REICHSAUTOBAHN MIĘDZY GLEIWITZ A BEUTHEN
🇵🇱 🇩🇪W latach 1934–1940 pomiędzy Gleiwitz, Hindenburgiem i Beuthen budowano jeden z pierwszych odcinków nowoczesnej drogi samochodowej na Górnym Śląsku. Trasa, oznaczana początkowo jako odcinek 29, a później jako Reichsautobahn-Strecke 64, częściowo odpowiada dzisiejszej drodze krajowej nr 88.
Według ustaleń historyka Janusza Kalińskiego prace rozpoczęto 17 sierpnia 1934 roku. Nie udało się natomiast potwierdzić występującej w dawnym wpisie HO daty 18 września. Materiału nie należy więc przedstawiać jako kalendarium związanego z tym dniem.
Budowa postępowała etapami. 27 września 1936 roku otwarto około 4,7 kilometra trasy od Gleiwitz-Ost w kierunku tymczasowej rampy budowlanej. Kolejne fragmenty oddawano do ruchu w 1938 roku. Część odcinka prowadzącego w stronę Hindenburga uruchomiono tylko jako drogę jednojezdniową.
Planowanego połączenia nie ukończono w pełnym zakresie. Pomiędzy Hindenburg-Nord a Beuthen powstały niektóre wiadukty i inne obiekty inżynieryjne, jednak w 1940 roku roboty przerwano. Popularne stwierdzenie, że całą autostradę Gleiwitz–Beuthen otwarto 27 września 1936 roku, nadmiernie upraszcza zatem rzeczywisty przebieg inwestycji.
Górnośląska trasa różniła się od klasycznych Reichsautobahnen z szerokim pasem rozdzielającym jezdnie. Na części przebiegu zastosowano cztery pasy ruchu bez środkowego pasa zieleni. Drogę dostosowano do gęstej zabudowy, linii kolejowych oraz infrastruktury przemysłowej Gleiwitz, Hindenburga i Beuthen.
Drogi tej nie należy utożsamiać bezpośrednio z dzisiejszą autostradą A4. Historyczny odcinek 64 przebiegał przede wszystkim szlakiem obecnej DK88 pomiędzy Gliwicami a Bytomiem. Przedwojenne fragmenty dzisiejszej A4 należały do innego ciągu komunikacyjnego.
Budowa Reichsautobahnen miała znaczenie transportowe, lecz była również intensywnie wykorzystywana przez propagandę narodowosocjalistyczną. Przedstawiano ją jako osobiste osiągnięcie Hitlera, dowód sprawności państwa i skutecznej walki z bezrobociem. Projekty nowoczesnych dróg samochodowych powstawały jednak jeszcze przed przejęciem władzy przez NSDAP, a propagandowe obietnice zatrudnienia nie zostały spełnione w zapowiadanej skali.
Po 1945 roku istniejące fragmenty trasy znalazły się w polskiej sieci drogowej. Przebudowywano nawierzchnie, skrzyżowania i wiadukty, lecz zasadniczy przebieg dawnej drogi pozostaje miejscami czytelny. Dzisiejsza DK88 jest więc zarówno ważnym połączeniem Gliwic, Zabrza i Bytomia, jak i materialnym śladem inwestycji prowadzonej w czasach narodowosocjalistycznej dyktatury.
Jeżeli cenisz pracę Haus Oberschlesien, możesz wesprzeć dokumentowanie i udostępnianie historii Górnego Śląska:
Alior Bank PL 93 2490 0005 0000 4530 0024 6728 Tytuł przelewu: DAROWIZNA HO
Poszukujemy fotografii, planów, dokumentów i wspomnień związanych z budową oraz późniejszym użytkowaniem dawnej Reichsautobahn pomiędzy Gleiwitz a Beuthen. Jeżeli takie materiały znajdują się w Twoim rodzinnym archiwum, skontaktuj się z HO.
