Hanns Breitenbach (1890–1945). Artysta, którego dzieła do dziś spoglądają na Gliwice
Archiwalna publikacja z 2026-06-19.
🇵🇱🇩🇪🕯️ Hanns Breitenbach (1890–1945). Artysta, którego dzieła do dziś spoglądają na Gliwice
19 czerwca 1890 roku w bawarskim Fürth urodził się Hanns Breitenbach – rzeźbiarz, plastyk i jeden z tych artystów, którzy na trwałe wpisali się w krajobraz przedwojennych Gliwic. Choć jego nazwisko nie jest dziś powszechnie znane, jego dzieła nadal można odnaleźć na fasadach kamienic, przy kościołach i na cmentarzach naszego miasta.
Droga Breitenbacha do Gliwic prowadziła przez Akademię Sztuk Pięknych w Monachium. Tam poznał Elfriede Josefek, córkę gliwickiego przedsiębiorcy budowlanego. Małżeństwo sprawiło, że Górny Śląsk stał się jego drugą ojczyzną. Przez lata dzielił swój czas między Monachium a Gleiwitz, by ostatecznie w 1930 roku osiąść tutaj na stałe i otworzyć własną pracownię.
Był artystą niezwykle wszechstronnym. Tworzył rzeźby sakralne, dekoracje architektoniczne, pomniki i dzieła sepulkralne. W jego pracach odnaleźć można zarówno akademicką precyzję, jak i nowoczesne wpływy secesji, art déco oraz rodzącego się modernizmu.
Spacerując dziś po centrum Gliwic, wciąż można natrafić na ślady jego talentu. To między innymi alegoryczna Fortuna zdobiąca kamienicę przy placu Piłsudskiego 8, postać rzemieślnika z dłutem i młotem przy placu Piłsudskiego 3, przedstawienie św. Jerzego walczącego ze smokiem przy kościele św. Antoniego czy słynna „Trauernde” – Opłakująca na Cmentarzu Lipowym. Jego dzieła zdobiły również Radiostację Gliwicką, a także wiele innych budynków i przestrzeni publicznych miasta.
Styczeń 1945 roku przyniósł tragiczny finał jego życia. Hanns Breitenbach odmówił opuszczenia Gliwic. Nie chciał opuszczać miasta, z którym związał niemal całe swoje dorosłe życie. Został zastrzelony przez żołnierza Armii Czerwonej. Według rodzinnych przekazów mógł zostać omyłkowo uznany za niemieckiego oficera z powodu noszonego płaszcza. Miejsce jego pochówku do dziś pozostaje nieznane.
Jego grób zaginął, lecz jego dzieła przetrwały. Nadal są częścią miasta, choć wielu mieszkańców mija je każdego dnia, nie wiedząc, kto był ich twórcą. Historia Hannsa Breitenbacha przypomina, że pamięć o Górnym Śląsku tworzą nie tylko wielkie wydarzenia i politycy, ale również artyści, którzy pozostawili po sobie piękno zaklęte w kamieniu.
Jeśli podoba Ci się nasza praca – podziel się postem, zaproś znajomych do obserwowania naszej strony i/lub wesprzyj działalność Haus Oberschlesien dowolnym datkiem.
Numer konta: PL 93 2490 0005 0000 4530 0024 6728
Tytuł przelewu: darowizna HO
📜 Masz w domu stare dokumenty, fotografie, pocztówki, książki, gazety lub pamiątki związane z Górnym Śląskiem? Nie pozwól, aby historia została zapomniana. Przekaż je do Haus Oberschlesien i pomóż ocalić nasze wspólne dziedzictwo dla kolejnych pokoleń.
🤝 Udostępnienie postu nic nie kosztuje, a pomaga nam docierać do kolejnych osób zainteresowanych historią i kulturą regionu.
🏛️ Haus Oberschlesien tworzymy społecznie, z pasji do historii, pamięci i dziedzictwa Górnego Śląska.
