Luftbana. Kolejka linowa, która unosiła śląski węgiel nad lasami
Archiwalna publikacja z 2026-06-16.
🇵🇱🇩🇪🚠 Luftbana. Kolejka linowa, która unosiła śląski węgiel nad lasami
Czy wiedzieliście, że pomiędzy Kostuchną a Łaziskami Górnymi przez wiele lat kursowała jedna z najbardziej niezwykłych przemysłowych kolejek linowych na Górnym Śląsku?
Mieszkańcy nazywali ją po prostu „Luftbaną” – od niemieckiego słowa Luftbahn, oznaczającego kolej powietrzną. Dziś niewielu pamięta, że wagoniki z węglem przemierzały wysoko nad ziemią kilkanaście kilometrów, przecinając lasy, pola i śląskie osady.
Historia tej niezwykłej inwestycji zaczęła się wraz z rozwojem przemysłu w dobrach książąt pszczyńskich. Na początku XX wieku Jan Henryk XV Hochberg rozpoczął intensywną rozbudowę górnictwa na terenie swojego księstwa. Jednym z najważniejszych przedsięwzięć było uruchomienie kopalni „Prinzengrube”, zwanej później „Książątko”, która stała się jednym z filarów przemysłowego rozwoju regionu.
W 1917 roku obok kopalni uruchomiono elektrownię oraz zakład elektrotermiczny produkujący karbid. Energia wytwarzana w tym miejscu zasilała zakłady należące do księcia pszczyńskiego, tworząc nowoczesny jak na owe czasy system przemysłowy.
Prawdziwym technicznym cudem była jednak kolejka linowa uruchomiona w 1939 roku. Jej zadaniem było transportowanie węgla z kopalni „Boże Dary” w Kostuchnie do elektrowni w Łaziskach Górnych. Trasa liczyła około 17 kilometrów i prowadziła ponad lasami Gostyni, Wyr i Łazisk.
Dlaczego zdecydowano się na tak nietypowe rozwiązanie? Powód był prosty – ekonomia. Transport węgla kolejką linową był nawet siedmiokrotnie tańszy od przewozu koleją. Tysiące ton surowca pokonywały codziennie trasę zawieszone w powietrzu, stając się charakterystycznym elementem krajobrazu tej części Górnego Śląska.
Dziś po Luftbanie pozostały jedynie fragmenty fundamentów, ślady dawnych podpór oraz wspomnienia mieszkańców. Spacerując po lasach Gostyni czy Wyr, można jednak nadal natrafić na nieme świadectwa tej niezwykłej inwestycji, która przez dziesięciolecia była symbolem śląskiej pomysłowości i przemysłowej nowoczesności.
To kolejny przykład tego, jak bardzo Górny Śląsk wyprzedzał swoje czasy. Tam, gdzie dziś widzimy spokojne lasy i ścieżki spacerowe, jeszcze kilkadziesiąt lat temu ponad koronami drzew płynął nieprzerwany strumień wagoników wypełnionych węglem.
Jeśli podoba Ci się nasza praca – podziel się postem, zaproś znajomych do obserwowania naszej strony i/lub wesprzyj działalność Haus Oberschlesien dowolnym datkiem.
Numer konta: PL 93 2490 0005 0000 4530 0024 6728
Tytuł przelewu: darowizna HO
📜 Masz w domu stare fotografie, dokumenty, pocztówki lub pamiątki związane z historią Górnego Śląska? Nie pozwól, aby zostały zapomniane. Przekaż je do Haus Oberschlesien i pomóż nam ocalić wspólne dziedzictwo regionu.
🤝 Udostępnij ten post i pomóż nam docierać do kolejnych osób zainteresowanych historią Śląska.
🏛️ Haus Oberschlesien tworzymy społecznie, z pasji do historii, pamięci i kultury Górnego Śląska.
