16 maja 1858 roku urodził się człowiek, który podarował Gliwicom pamięć: Artur Schiller
Archiwalna publikacja z 2026-05-16.
🇵🇱🇩🇪 16 maja 1858 roku urodził się człowiek, który podarował Gliwicom pamięć: Artur Schiller
Są ludzie, którzy budują drogi, mosty i gmachy. Są też tacy, którzy tworzą coś znacznie trwalszego – pamięć o miejscu i jego historii. Do takich postaci należał bez wątpienia Artur Schiller, sędzia, historyk, muzealnik i człowiek, dzięki któremu Gliwice (Gleiwitz) zyskały jedną z najważniejszych instytucji kulturalnych regionu.
Artur Schiller przyszedł na świat 16 maja 1858 roku. Do Gliwic przybył w 1889 roku, początkowo nie jako historyk czy działacz kultury, lecz jako młody prawnik odbywający praktykę sądową. Niewielu mogło wtedy przypuszczać, że przybysz ten zwiąże swoje życie z miastem tak silnie, iż pozostawi po sobie ślad widoczny do dziś.
Jego kariera rozwijała się w sądownictwie. Jako sędzia zdobył uznanie i powierzano mu odpowiedzialne zadania. W latach 1906–1909 nadzorował budowę nowego gmachu sądowego przy dzisiejszej ulicy Powstańców Warszawy. Budynek ten stał się jednym z najbardziej reprezentacyjnych obiektów urzędowych ówczesnych Gliwic i do dziś przypomina o okresie dynamicznego rozwoju miasta.
Jednak jego prawdziwą pasją nie były paragrafy ani sale rozpraw. Schillera fascynowała historia Górnego Śląska – regionu niezwykle złożonego, przemysłowego, wielokulturowego i stale zmieniającego swoje oblicze.
Na początku XX wieku Górny Śląsk rozwijał się w zawrotnym tempie. Powstawały kopalnie, huty i fabryki, rosły miasta, ale jednocześnie istniało ryzyko, że pamięć o dawnym świecie zostanie bezpowrotnie utracona. Schiller dostrzegł to zagrożenie.
W 1905 roku, po konsultacjach z władzami miejskimi i lokalnymi historykami, doprowadził do utworzenia Muzeum w Gliwicach. Nie miała to być zwykła miejska placówka. Jego wizja była znacznie ambitniejsza – stworzyć muzeum dokumentujące historię całego przemysłowego Górnego Śląska.
W tym samym roku został pierwszym dyrektorem nowej instytucji. Rozpoczęto gromadzenie eksponatów, dokumentów, zabytków i świadectw przeszłości. Trudno dziś wyobrazić sobie historię gliwickiego muzealnictwa bez jego nazwiska.
Można powiedzieć, że Artur Schiller nie tylko założył muzeum. Pomógł ocalić pamięć o regionie, którego historia już wtedy zmieniała się niezwykle szybko.
A ilu z Was odwiedza dziś Muzeum w Gliwicach? Czy wiedzieliście wcześniej, komu zawdzięczamy jego powstanie?
⚡ Jeśli podoba Ci się nasza praca, udostępnij post, zaproś znajomych do obserwowania naszej strony i pomóż nam ratować historię Górnego Śląska.
⚡ Wesprzyj działalność Haus Oberschlesien: PL 93 2490 0005 0000 4530 0024 6728 Tytuł przelewu: darowizna HO
⚡ Masz pamiątki, dokumenty lub eksponaty związane z Górnym Śląskiem? Nie pozwólmy historii zostać zapomnianą.
