29 marca 1841 roku urodził się Max Fleischer, architekt, którego dzieło do dziś zdobi Gliwice.
Archiwalna publikacja z 2026-03-29.
🇵🇱🇩🇪 29 marca 1841 roku urodził się Max Fleischer, architekt, którego dzieło do dziś zdobi Gliwice.
29 marca 1841 roku urodził się Max Fleischer, austriacki architekt żydowskiego pochodzenia, znany przede wszystkim jako projektant synagog oraz budowli związanych z kulturą i tradycją judaizmu. Tworzył głównie na terenie monarchii austro-węgierskiej, a jego projekty wyróżniały się dbałością o detal, harmonią form oraz umiejętnym łączeniem historycznych stylów architektonicznych.
Jedno z jego ostatnich i zarazem najcenniejszych dzieł powstało właśnie w Gleiwitz - dzisiejszych Gliwicach. W latach 1902-1903 według projektu Fleischera wzniesiono neogotycki dom przedpogrzebowy wraz z całym założeniem cmentarza żydowskiego, znajdującym się obecnie przy ulicy Józefa Poniatowskiego.
Obiekt ten do dziś uchodzi za jeden z najpiękniejszych zabytków architektury sepulkralnej w Gliwicach, a zarazem za jeden z najlepiej zachowanych i najbardziej okazałych obiektów żydowskich na Górnym Śląsku. Jego monumentalna bryła, bogate detale architektoniczne oraz harmonijne wpisanie w przestrzeń nekropolii świadczą o wysokim kunszcie projektanta i znaczeniu, jakie przypisywano tej inwestycji na początku XX wieku.
Los wielu innych realizacji Maxa Fleischera okazał się tragiczny. Znaczna część zaprojektowanych przez niego synagog została zniszczona podczas pogromów Nocy Kryształowej w 1938 roku, kiedy to na terenie III Rzeszy masowo niszczono żydowskie świątynie i miejsca kultu. Tym większą wartość ma dziś zachowany w Gliwicach kompleks, który stanowi materialne świadectwo obecności i dziedzictwa żydowskiej społeczności miasta.
Max Fleischer zmarł w 1905 roku w Wiedniu, pozostawiając po sobie dorobek architektoniczny, którego znaczenie można dziś odczytywać nie tylko jako osiągnięcie artystyczne, lecz także jako ważny fragment historii europejskich społeczności żydowskich.
💛💙
Jeśli podoba Ci się nasza praca – podziel się tym wpisem, zaproś znajomych do obserwowania naszej strony oraz wesprzyj działalność Haus Oberschlesien.
Twoje wsparcie pozwala nam ratować pamięć o historii Górnego Śląska oraz dokumentować miejsca i ludzi, którzy ją tworzyli.
🏛️ Wesprzyj nas – każda wpłata ma znaczenie Tytuł przelewu: darowizna HO Numer konta: PL 93 2490 0005 0000 4530 0024 6728
📜 Masz w domu stare dokumenty, fotografie lub pamiątki związane ze Śląskiem? Nie pozwól, by historia została zapomniana – przekaż je do Haus Oberschlesien, gdzie zostaną zabezpieczone i opracowane dla przyszłych pokoleń.
🤝 Razem możemy ocalić dziedzictwo Górnego Śląska
