Janosch - z Hindenburga na Górnym Śląsku do literatury światowej
Archiwalna publikacja z 2026-03-11.
🇵🇱🇩🇪Janosch - z Hindenburga na Górnym Śląsku do literatury światowej
11 marca 1931 roku w Hindenburgu O.S. - dzisiejszym Zabrzu - urodził się człowiek, który z czasem stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych autorów literatury dziecięcej w świecie niemieckojęzycznym. Nazywał się Horst Eckert, lecz świat poznał go pod pseudonimem Janosch.
Dorastał w robotniczym środowisku Górnego Śląska. Był to region pogranicza, miejsce, w którym przez stulecia przenikały się różne języki, kultury i tradycje. W miastach takich jak Hindenburg, Gleiwitz czy Beuthen na co dzień można było usłyszeć język niemiecki, polski oraz język śląski. Ten wielokulturowy krajobraz pozostawił trwały ślad w wrażliwości przyszłego pisarza.
Dzieciństwo Janoscha nie należało do łatwych. Wychowywał się w rodzinie robotniczej, a doświadczenia z młodych lat wielokrotnie powracały w jego późniejszej twórczości. Po zakończeniu II wojny światowej opuścił rodzinne strony i przeniósł się do Niemiec Zachodnich. Tam rozpoczął studia artystyczne w Monachium, a następnie rozpoczął pracę jako ilustrator.
Początkowo tworzył głównie rysunki i ilustracje prasowe. Z czasem jednak zaczął pisać własne historie. Przełom nastąpił w latach siedemdziesiątych XX wieku.
Największą sławę przyniosła mu książka „Oh, wie schön ist Panama” z 1978 roku. Opowieść o małym Tygrysku i małym Misiu, którzy wyruszają w poszukiwaniu idealnego miejsca na ziemi, stała się klasyką literatury dziecięcej. Historia ta, pełna humoru i ciepła, mówi o przyjaźni, domu i szczęściu. Została przetłumaczona na wiele języków i doczekała się adaptacji filmowych oraz telewizyjnych.
W ciągu swojej kariery Janosch napisał i zilustrował ponad trzysta książek. Jego styl rysunku jest łatwo rozpoznawalny - prosty, lekko naiwny, a jednocześnie niezwykle ciepły i pełen humoru. Jego historie często zawierają także subtelne refleksje o życiu i ludzkiej naturze.
Warto jednak pamiętać, że Janosch tworzył również literaturę dla dorosłych. Jednym z najważniejszych jego utworów jest powieść „Cholonek oder Der liebe Gott aus Lehm” z 1970 roku. Książka ta przedstawia surowy, często brutalny obraz życia na Górnym Śląsku w pierwszej połowie XX wieku, pełen ironii, ale zarazem bardzo autentyczny.
Sam autor wielokrotnie podkreślał swoją szczególną tożsamość. W wywiadach mówił, że nie czuje się w pełni ani Niemcem, ani Polakiem. Najbliższe było mu określenie Ślązak. Dorastanie w regionie pogranicza sprawiło, że w jego twórczości tak często pojawia się temat domu, drogi i poszukiwania miejsca, które można nazwać własnym.
Dziś Janosch mieszka na Teneryfie, gdzie od wielu lat prowadzi spokojne życie z dala od zgiełku wielkich miast. Jego książki jednak nadal żyją, czytane przez kolejne pokolenia dzieci i dorosłych na całym świecie.
A wszystko zaczęło się w górnośląskim mieście, które w chwili jego narodzin nosiło nazwę Hindenburg O.S.
💛💙Jeśli podoba Ci się nasza praca - podziel się postem, zaproś znajomych do obserwowania naszej strony i/lub wesprzyj działalność Haus Oberschlesien dowolnym datkiem.
Numer konta: PL 93 2490 0005 0000 4530 0024 6728 Tytuł przelewu: darowizna HO
Jeśli posiadasz stare fotografie, dokumenty, książki, pamiątki rodzinne lub przedmioty związane z historią Górnego Śląska, rozważ przekazanie ich do Haus Oberschlesien, aby wspólnie ocalić je od zapomnienia i zachować dla przyszłych pokoleń.💛💙
#Janosch #Zabrze #HindenburgOS #GórnyŚląsk #HistoriaŚląska #Literatura #KulturaŚląska #HausOberschlesien
🇩🇪Janosch - von Hindenburg O.S. zur Weltliteratur
Am 11. März 1931 wurde in Hindenburg O.S. - dem heutigen Zabrze - ein Mann geboren, der später zu den bekanntesten Kinderbuchautoren im deutschsprachigen Raum zählen sollte. Sein Name war Horst Eckert, doch weltbekannt wurde er unter dem Künstlernamen Janosch.
Er wuchs im Arbeiterumfeld Oberschlesiens auf. Diese Region war seit Jahrhunderten ein Raum des kulturellen Austauschs, ein Gebiet, in dem verschiedene Sprachen, Traditionen und Lebensweisen aufeinandertrafen. In Städten wie Hindenburg, Gleiwitz oder Beuthen gehörten Deutsch, Polnisch und die schlesische Sprache zum Alltag.
Die Kindheit von Janosch war von schwierigen Erfahrungen geprägt. Viele Eindrücke aus dieser Zeit spiegeln sich später in seiner Literatur wider. Nach dem Zweiten Weltkrieg verließ er Oberschlesien und ließ sich in Westdeutschland nieder. In München begann er eine künstlerische Ausbildung und arbeitete zunächst als Illustrator.
Der literarische Durchbruch gelang ihm in den 1970er Jahren. Sein bekanntestes Werk ist „Oh, wie schön ist Panama“ aus dem Jahr 1978. Die Geschichte vom kleinen Tiger und vom kleinen Bären, die sich auf die Suche nach dem schönsten Ort der Welt machen, wurde zu einem Klassiker der Kinderliteratur.
Das Buch wurde in zahlreiche Sprachen übersetzt und mehrfach verfilmt. Insgesamt schrieb und illustrierte Janosch mehr als dreihundert Bücher.
Neben seinen Kinderbüchern veröffentlichte er auch Literatur für Erwachsene. Besonders bekannt wurde der Roman „Cholonek oder Der liebe Gott aus Lehm“ aus dem Jahr 1970, der ein eindrucksvolles und zugleich schonungsloses Bild des Lebens in Oberschlesien in der ersten Hälfte des 20. Jahrhunderts zeichnet.
In Interviews betonte Janosch häufig seine besondere Identität. Er fühlte sich weder ausschließlich als Deutscher noch als Pole. Am treffendsten erschien ihm die Bezeichnung Schlesier.
Heute lebt Janosch auf Teneriffa und führt ein ruhiges Leben fern der Öffentlichkeit. Seine Bücher jedoch werden weiterhin von Generationen gelesen und erinnern daran, dass einer der bedeutendsten Autoren der Kinderliteratur aus Oberschlesien stammt.
💛💙Wenn Ihnen unsere Arbeit gefällt, unterstützen Sie bitte die Tätigkeit von Haus Oberschlesien mit einer Spende.
Kontonummer: PL 93 2490 0005 0000 4530 0024 6728 Verwendungszweck: Spende HO
Besitzen Sie alte Fotografien, Dokumente, Bücher oder Erinnerungsstücke aus Oberschlesien, überlegen Sie bitte, diese Haus Oberschlesien zu übergeben, damit die Geschichte unserer Region bewahrt werden kann.💛💙
Foto: picturedesk.com/Action Press/Fabricius, Bertold
#Janosch #HindenburgOS #Zabrze #Oberschlesien #Schlesien #Literatur #Kultur #HausOberschlesien