Nowoczesność w cieniu drzew
Archiwalna publikacja z 2025-12-26.
🇵🇱 🇩🇪 Nowoczesność w cieniu drzew Bytomski basen miejski w dawnym przewodniku po mieście
Na kartach przedwojennego przewodnika po Bytom odnajdujemy miejsce, które przez dziesięciolecia było symbolem nowoczesności, troski o zdrowie i miejskiej dumy, Zakład Kąpielowy, znany w okresie niemieckim jako Hallenschwimmbad in Beuthen.
Historia bytomskich łaźni publicznych sięga znacznie dalej niż XX wiek. Źródła wskazują, że miasto posiadało publiczną łaźnię już prawdopodobnie w XV wieku. Wraz z gwałtownym rozwojem przemysłowym w XIX stuleciu potrzeby mieszkańców rosły, dlatego w 1868 roku powstał nowy zakład kąpielowy, wyposażony nie tylko w prysznice, lecz także w basen kąpielowy. Obiekt zlokalizowano w obrębie parku miejskiego, w otoczeniu zieleni, która miała sprzyjać wypoczynkowi i regeneracji.
Po wyburzeniu łaźni z 1868 roku zapadła decyzja o budowie zupełnie nowego, reprezentacyjnego gmachu. Konkurs architektoniczny ogłoszono w 1927 roku, a jego rozstrzygnięcie nastąpiło rok później. Projekt przygotowano w 1929 roku, a budowę rozpoczęto w maju tego samego roku. Autorem projektu byli Albert Stütz i Moritz Wolf, choć część źródeł wskazuje również na Carla Schmidta.
Gmach zaprojektowano w duchu funkcjonalizmu, stylu, który stawiał na światło, przestrzeń i higienę. Prace budowlane przerwał wielki kryzys gospodarczy, jednak ostatecznie obiekt ukończono w 1934 roku. Uroczyste otwarcie nastąpiło 15 kwietnia tegoż roku.
Bytomski basen wyróżniał się rozmachem i nowoczesnością. Główna niecka miała nietypowe wymiary 33,3 × 12,5 metra, a cały kompleks obejmował rozbudowane łaźnie oraz nowoczesny, jak na owe czasy, dział fizjoterapii.
Prawdziwą osobliwością była jednak solanka, doprowadzana z podziemi bytomskich kopalń w rejonie późniejszej KWK Centrum. Dzięki niej obiekt szybko zyskał charakter zakładu przyrodoleczniczego, oferując kąpiele parowe, jodoborowe i kwasowęglowe. Zasilanie solanką zakończono prawdopodobnie w latach 60. XX wieku.
Po II wojnie światowej bytomski basen był największą krytą pływalnią w Polsce. W latach 50. XX wieku miesięczna frekwencja sięgała około 30 tysięcy osób. Odbywały się tu zawody sportowe, zajęcia szkolne z wychowania fizycznego oraz treningi pływaków i piłkarzy wodnych klubu Polonia Bytom. To właśnie tutaj trenował m.in. olimpijczyk Gotfryd Gremlowski.
Dziś, przeglądając fotografie i opisy zawarte w dawnych przewodnikach, widzimy nie tylko budynek. Widzimy ambicję miasta, które mimo przemysłowego charakteru konsekwentnie inwestowało w zdrowie, sport i jakość życia swoich mieszkańców.
💙 Wesprzyj Haus Oberschlesien
Jeśli podoba Ci się nasza praca, podziel się tym postem, zaproś znajomych do obserwowania naszego profilu i/lub wesprzyj nas dowolnym datkiem.
Numer konta: PL 93 2490 0005 0000 4530 0024 6728 Tytuł przelewu: darowizna HO
#Bytom #Beuthen #BasenMiejski #ZakładKąpielowy #ŚląskieDziedzictwo #HistoriaBytomia #ArchitekturaModernizmu #HausOberschlesien #GórnyŚląsk
