Józef Bożek – genialny Ślaski wynalazca który wyprzedził swoją epokę
Archiwalna publikacja z 2025-10-21.
🇵🇱 🇩🇪Józef Bożek – genialny Ślaski wynalazca który wyprzedził swoją epokę
21 października 1835 roku w Pradze zmarł Józef Bożek – konstruktor, zegarmistrz i jeden z najwybitniejszych samouków swojej epoki. Urodził się 28 lutego 1782 roku w Bierach koło Skoczowa, na Śląsku Cieszyńskim, w rodzinie chłopskiej. Z pozoru nic nie zapowiadało, że to właśnie ten młody Ślązak stanie się jednym z pionierów techniki parowej w Europie Środkowej.
Od najmłodszych lat Bożek przejawiał niezwykły talent do majsterkowania i konstruowania. Dzięki zdolnościom oraz determinacji zdobył wykształcenie techniczne w Brnie, a później osiadł w Pradze, gdzie związał się z Instytutem Politechnicznym. Tam stworzył wiele nowatorskich urządzeń – m.in. precyzyjny zegar astronomiczny, automat tkacki, maszynę do szlifowania zwierciadeł, a także protezy kończyn dla inwalidów wojennych.
Największą sławę przyniosły mu jednak pojazdy parowe. W 1815 roku, gdy James Watt dopiero co udoskonalił swoją maszynę, Bożek zbudował samochód napędzany silnikiem parowym, który z powodzeniem jeździł po praskich ulicach. Dwa lata później skonstruował także łódź parową, demonstrując w ten sposób pełnię swoich umiejętności inżynierskich. Był jednym z pierwszych w Europie, którzy w praktyce zastosowali napęd parowy w transporcie lądowym i wodnym.
Jego wynalazki wyprzedzały czas, ale nie zawsze znajdowały zrozumienie i wsparcie finansowe. Mimo to Bożek pozostał wierny swojej pasji, a jego dorobek stanowi dziś ważny element historii techniki w Czechach i na Śląsku. Jego prace stały się fundamentem dla późniejszych konstruktorów – takich jak Josef Ressel (twórca śruby okrętowej) czy Siegfried Marcus (prekursor automobilizmu).
Zmarł w Pradze, ale pamięć o nim przetrwała zarówno w Czechach, jak i w rodzinnych Bierach, gdzie do dziś wspomina się go jako „śląskiego Leonarda da Vinci” – człowieka, który nie znał granic wyobraźni.
🇵🇱 Wesprzyj naszą działalność! Haus Oberschlesien to miejsce, w którym pielęgnujemy pamięć, historię i dziedzictwo Górnego Śląska. Każda złotówka przekazana na naszą działalność pomaga nam tworzyć kolejne wystawy, publikacje i wydarzenia kulturalne.
Jeśli podoba Ci się nasza praca – podziel się postem, zaproś znajomych do obserwowania naszej strony i/lub wesprzyj nas dowolnym datkiem.
💛 Numer konta: PL 93 2490 0005 0000 4530 0024 6728 📄 Tytuł przelewu: darowizna HO
Dziękujemy – każda wpłata ma znaczenie!
