Toszek pamięta – potomkowie ofiar więzienia NKWD znów spotkali się na ziemi swoich przodków
Archiwalna publikacja z 2025-05-13.
🇵🇱🇩🇪Toszek pamięta – potomkowie ofiar więzienia NKWD znów spotkali się na ziemi swoich przodków
W dniach 9 i 10 maja Toszek stał się miejscem głębokiej refleksji i wzruszających spotkań. To właśnie tutaj, w murach dawnego szpitala, gdzie w 1945 roku mieściło się więzienie NKWD, odbyły się obchody upamiętniające ofiary tamtych tragicznych wydarzeń. Do naszego miasta przybyli potomkowie więźniów, by uczcić pamięć bliskich, oddać im hołd i przekazać kolejnym pokoleniom świadectwo cierpienia, ale i siły ducha.
W piątkowy wieczór uczestnicy uroczystości zebrali się w kościele św. Barbary na ekumenicznym nabożeństwie – pełnym wzruszeń, modlitwy i muzyki. Poruszającą oprawę zapewnił zespół Con Colore pod kierunkiem Kariny Kupczyk, z udziałem Aleksandry Golombek (sopran) i Adama Wrazidło (tenor).
Sobotnie wydarzenia miały już charakter oficjalny i uroczysty. Przy miejscu pamięci przy ul. Wielowiejskiej zebrali się nie tylko goście z Niemiec, Saksonii i Polski, ale również mieszkańcy Toszka – ci, którzy od lat dbają o to miejsce, i ci, którzy w latach 90. przyczynili się do jego powstania. Wśród nich znaleźli się m.in. pan Horst Zwiorek i prof. Józef Musielok.
Wśród zaproszonych gości obecni byli m.in. Peter Herr – konsul Niemiec w Opolu, Bernard Gaida – wiceprzewodniczący Federalnego Związku Europejskich Grup Narodowościowych, Rafał Bartek – przewodniczący ZNSSK, Dieter Dombrowski – szef Federalnego Związku Ofiar Komunistycznej Tyranii, dr Nancy Aris – zastępczyni komisarza Saksonii ds. archiwów Stasi oraz wielu przedstawicieli rodzin więzionych w Toszku, działaczy mniejszości niemieckiej i lokalnych samorządowców.
Toszek reprezentowali: burmistrz Grzegorz Kupczyk (w piątek), przewodniczący Rady Miejskiej Rafał Kucharczyk oraz zastępca burmistrza Piotr Kunce (w sobotę). Sobotnią oprawę muzyczną zapewniła Orkiestra Dęta Toszek pod batutą Patryka Henkla.
Szczególne podziękowania należą się pani Sybille Krägel – honorowej obywatelce Toszka, która od dekad dokumentuje historię więzienia NKWD i z oddaniem koordynuje przyjazdy rodzin ofiar do miasta. Dzięki jej pracy i pasji, pamięć o dramacie z 1945 roku nie ginie.
Organizatorami obchodów było niezawodne koło DFK Tost/Toszek z przewodniczącą Dorotą Matheją na czele. To właśnie członkowie tego stowarzyszenia na co dzień troszczą się o miejsce pamięci, tworząc przestrzeń do godnego wspominania i budowania dialogu.
Jednym z najważniejszych przesłań tegorocznych uroczystości był apel o solidarny sprzeciw wobec wszelkich przejawów prześladowania – za narodowość, język czy winy przodków. Dziś, gdy historia znów staje się bolesnym punktem odniesienia, pamięć o niewinnych ofiarach i szacunek dla ich potomków nabierają wyjątkowej mocy.
