Para buch, koła w ruch – majówka na najstarszej wąskotorówce świata
Archiwalna publikacja z 2025-05-03.
🇵🇱🇩🇪Para buch, koła w ruch – majówka na najstarszej wąskotorówce świata
1 maja, punkt 9:45. Z peronu Bytom Wąskotorowy leniwie rusza zielono bordowy skład prowadzony przez lokomotywę spalinową Lxd2. Górnośląskich Kolei Wąskotorowych (SGKW) otworzyło sezon 2025 na najstarszej na świecie nieprzerwanie czynnej kolei wąskotorowej — sieci, która służy regionowi nieprzerwanie od 1853 r. Kolej, która nie zna słowa „postój” Licząca 21 kilometrów linia łączy Bytom, Suchą Górę, rezerwat bukowy Segiet i Zabytkową Kopalnię Srebra w Tarnowskich Górach. Niektóre wakacyjne kursy jadą dalej – aż nad popularny zalew Nakło Chechło. W latach 50. XX w. cała sieć mierzyła 233 km i przewoziła 7 mln ton urobku rocznie. Dziś, choć to już tylko turystyczny fragment dawnej „krwiobiegu” przemysłu, wąskie tory nadal tętnią życiem dzięki setkom wolontariuszy, którzy samodzielnie remontują torowisko, wagony i lokomotywy (Bytom, RMF24). Trzy kursy dziennie i… muzeum na stacji W długi weekend majowy pociągi odjeżdżały o 9:45, 12:45 i 15:45. Bilety – bez internetowej przedsprzedaży – sprzedawano na pokładzie, na wzór dawnych robotniczych pociągów dowożących górników do szybów. Przy stacji Bytom Karb czekała Izba Tradycji GKW (czynna 11:30 16:30) oraz specjalne spacery z przewodnikiem o 12:00 i 15:00. Na bocznicy wystawiono również zabytkowy tabor i ręczną drezynę, którą można było samemu „rozpędzić” (Bytom). Dlaczego warto? • Lekcja historii in situ. Siedząc w drewnianym wagonie, mijasz kopalniane hałdy, familoki i bukowe lasy – dokładnie tę samą scenerię, którą widzieli robotnicy epoki pary i stali. • Fotogeniczne przystanki. Zrewitalizowana stacja Bytom Karb, peron przy Kopalni Srebra (UNESCO) i leśne prześwity rezerwatu Segiet to plener, którym chętnie chwalą się instagramerzy. Głos maszynistów „W każdym dniu kursowania oferujemy trzy kursy do Tarnowskich Gór i z powrotem. Na pierwszym odcinku skład prowadzi spalinowy Lxd2, dalej pracuje nasz parowóz” — przypominali członkowie SGKW w facebookowym komunikacie przed inauguracją sezonu (RMF24). To zdanie zdradza filozofię stowarzyszenia: łączyć pasję z pragmatyką – pokazać turystom „duszę” pary, ale też zapewnić niezawodność nowoczesnego diesla. Plany na lato 2025 • Industriada (7 czerwca): specjalne pociągi nocne i iluminacja zabytkowych wagonów. • Nocne Szychty: przejazdy przy blasku lamp karbidowych (27 czerwca, 25 lipca, 29 sierpnia). • Kolejowa Noc Muzeów (17 maja): zwiedzanie zaplecza technicznego zazwyczaj zamkniętego dla publiczności (sgkw.eu). ________________________________________ Jak wsiąść do pociągu? 1. Przyjedź na stację Bytom Wąskotorowy co najmniej 20 minut przed odjazdem – to dobry moment na zdjęcia lokomotywy i zakup biletów. 2. Załóż wygodne buty. Na przystankach można wysiąść, zrobić zdjęcia i wskoczyć z powrotem do wagonu – skład zwykle czeka kilka minut. 3. Sprawdź rozkład na sgkw.eu – po weekendzie majowym kolej będzie kursować w wybrane niedziele i święta, a od lipca prawie codziennie. Nie przegap okazji, by usłyszeć charakterystyczny gwizd, poczuć zapach rozgrzanego smaru i zobaczyć, jak historia naprawdę rusza z miejsca. Wsiądź, gdy usłyszysz „Para buch!”, i daj się porwać w podróż przez 170 lat górnośląskiego dziedzictwa. ________________________________________ Tekst: [Paweł Ploch], zdjęcia: materiały SGKW / UM Bytom
