Mikołowskie kapliczki i ich tajemnice – niezwykła podróż w czasie i przestrzeni
Archiwalna publikacja z 2025-03-07.
Mikołowskie kapliczki i ich tajemnice – niezwykła podróż w czasie i przestrzeni
6 marca w Muzeum w Mikołowie odbyło się wyjątkowe spotkanie z dr Marią Lipok-Bierwiaczonek, cenioną etnografką, doktor nauk humanistycznych i muzealniczką, która przybliżyła słuchaczom tajemnice mikołowskich kapliczek, figur i krzyży przydrożnych. Wydarzenie zgromadziło licznych pasjonatów historii, sztuki sakralnej oraz lokalnej tradycji, którzy mieli okazję poznać fascynujące dzieje tych – wydawałoby się – dobrze znanych elementów krajobrazu.
Kapliczki, figury i krzyże przydrożne są obecne w przestrzeni Mikołowa od setek lat. Nie zawsze zwracamy na nie uwagę, traktując je jako stały i oczywisty element otoczenia. Tymczasem każdy z tych obiektów ma swoją historię – czasem jasną i udokumentowaną, innym razem pełną zagadek. Kto je fundował? Dlaczego wybrano akurat te miejsca? Kiedy dokładnie powstały i jakie znaczenie miały dla dawnych mieszkańców? Na te i inne pytania starała się odpowiedzieć dr Lipok-Bierwiaczonek, odkrywając przed słuchaczami fascynujące wątki lokalnej historii.
Podczas wykładu szczególną uwagę poświęcono motywacjom, które skłaniały mieszkańców Mikołowa i okolic do stawiania kapliczek. Wiele z nich fundowano jako wotum dziękczynne za ocalenie w trudnych chwilach, np. podczas epidemii, wojen czy klęsk żywiołowych. Inne były wyrazem głębokiej wiary i potrzeby zaznaczenia sacrum w przestrzeni codziennego życia. Bywało również, że kapliczki i figury powstawały ku pamięci bliskich osób, a czasem ich lokalizacja wiązała się z ludowymi wierzeniami i podaniami.
Nie wszystkie kapliczki i krzyże mają znanych fundatorów czy autorów. Wiele obiektów powstało anonimowo, a ich dokładna data budowy pozostaje niepewna. Dr Lipok-Bierwiaczonek zwróciła uwagę na różnorodność stylistyczną mikołowskich obiektów – od prostych drewnianych krzyży po bogato zdobione kapliczki murowane. Wskazała także na ciekawe detale ikonograficzne, które mogą sugerować wpływy różnych epok i warsztatów artystycznych.
Mikołów może poszczycić się niezwykle bogatym zasobem przydrożnych obiektów sakralnych. To właśnie ich różnorodność, niejednokrotnie unikalne formy i lokalne konteksty czynią je tak interesującymi. Niektóre z nich zachowały się w niemal nienaruszonym stanie, inne wymagały renowacji lub zostały odbudowane na nowo. Każda z nich ma swoją historię, która czeka na odkrycie.
Spotkanie z dr Marią Lipok-Bierwiaczonek nie tylko dostarczyło wielu cennych informacji, ale także zainspirowało uczestników do samodzielnych poszukiwań. Wiele pytań wciąż pozostaje bez odpowiedzi, a badania nad mikołowskimi kapliczkami i krzyżami przydrożnymi są wciąż w toku. Może to właśnie pasjonaci lokalnej historii przyczynią się do odkrycia kolejnych tajemnic?
Mikołowskie kapliczki, choć na pierwszy rzut oka wydają się zwykłym elementem krajobrazu, skrywają w sobie bogactwo historii, emocji i kultury. To dziedzictwo, które warto pielęgnować i zgłębiać, bo za każdą z tych skromnych konstrukcji kryje się ludzka historia – czasem radosna, czasem tragiczna, ale zawsze warta pamięci.
Wydarzenie odbyło się w gościnnych murach Muzeum w Mikołowie przy ul. Konstytucji 3 Maja 18, a jego organizatorzy zapowiadają kolejne spotkania poświęcone lokalnemu dziedzictwu. Warto śledzić ich działalność, by nie przegapić kolejnych okazji do poznawania historii, która żyje tuż obok nas.
Zdjęcia: Muzeum w Mikołowie
#mikołów #kapliczki #figuryprzydrożne #krzyżeprzydrożne #historia #dziedzictwo #sztukasakralna #lokalnahistoria #muzeummikołów #MariaLipokBierwiaczonek #spotkaniezekspertem #śląsk #kultura #tradycja #tajemniceprzeszłości #badaniahistoryczne
