7 marca 1743 roku był wyjątkowym dniem, który wpisał się w szerszy kontekst burzliwych dziejów Śląska. W wyniku wojen śląskich toczonych od 1740 roku pomiędzy Prusami a Austrią, dotychczas austriacka kraina prz
Archiwalna publikacja z 2025-03-07.
🇵🇱🇩🇪7 marca 1743 roku był wyjątkowym dniem, który wpisał się w szerszy kontekst burzliwych dziejów Śląska. W wyniku wojen śląskich toczonych od 1740 roku pomiędzy Prusami a Austrią, dotychczas austriacka kraina przeszła pod panowanie Fryderyka II (znanego także jako Fryderyk Wielki). Nowy władca dbał o to, by oficjalnie potwierdzić swą zwierzchność, dlatego miasta Dolnego i Górnego Śląska zostały wezwane do złożenia mu hołdu dziedzicznego. Uroczyste spotkanie odbyło się w Nysie – mieście dobrze ufortyfikowanym, kluczowym z punktu widzenia militarnego i administracyjnego.
Wśród delegacji z całego regionu pojawili się także przedstawiciele gliwickiego magistratu: burmistrz Franz Foltek, rajca Józef Schedon oraz notariusz Tobiasz Mollerus. Ich misją było nie tylko uznanie nowego króla, lecz także załatwienie pilnych spraw Gliwic, znacznie zubożałych w trakcie toczonych walk. Lata wojen doprowadziły do spadku liczby ludności i strat gospodarczych, co w konsekwencji ograniczyło wpływy do miejskiej kasy. W tamtych czasach odzyskanie równowagi ekonomicznej często zależało od przywilejów nadawanych przez władcę – zwłaszcza pozwolenia na organizację jarmarków, które umożliwiały rozwój handlu oraz napływ kapitału.
Hołd złożony przez gliwiczan był zarazem gestem lojalności, jak i okazją do przedstawienia prośby o wsparcie. Fryderyk II, zdając sobie sprawę z potencjału miast Śląska, lecz także potrzebując stabilizacji na nowo przejętych terytoriach, zgodził się wesprzeć mieszkańców Gliwic. W odpowiedzi na prośbę Foltka, Schedona i Mollerusa, król pruski nadał miastu prawo organizacji dwóch nowych jarmarków w ciągu roku oraz specjalnego targu wełną. Było to niezwykle ważne wyróżnienie, ponieważ rozwinięcie handlu (zwłaszcza wełną, która wówczas stanowiła cenny surowiec) mogło przyczynić się do odbudowy gospodarczej, przyciągnąć kupców z innych regionów oraz zwiększyć prestiż Gliwic w regionie.
Nowe przywileje szybko weszły w życie, pozwalając mieszkańcom na skuteczniejsze wykorzystanie położenia miasta na ważnych szlakach komunikacyjnych. Wpływy z opłat targowych zasiliły gliwicki skarbiec, a napływ kupców spowodował rozwój rzemiosła i usług. W dłuższej perspektywie decyzja Fryderyka II umocniła pozycję Gliwic jako prężnie działającego ośrodka handlowego.
Złożenie hołdu w Nysie można więc uznać za moment zwrotny: miasto, dotknięte skutkami konfliktów zbrojnych, uzyskało cenne wsparcie od nowego władcy. W kolejnych dekadach Gliwice rozwijały się w obrębie monarchii pruskiej, a kolejni królowie kontynuowali politykę wspierania śląskich miast, widząc w nich klucz do rozwoju gospodarczego i umocnienia władzy w tej części Europy.
Jeśli podoba Ci się nasza praca - podziel się, zaproś znajomych do obserwowania naszej strony i/lub wesprzyj - Haus Oberschlesien dowolnym datkiem - na numer konta: PL 93 2490 0005 0000 4530 0024 6728 - z dopiskiem darowizna HO
