Wystawa poświęcona Tragedii Górnośląskiej zatytułowana „Moj Opa tyż boł deportuwany” 8 stycznia 2025 r. zostanie otwarta w Senacie RP w Warszawie, by następnie przenieść się do zabytkowego gmachu Sejmu Śląskieg
Archiwalna publikacja z 2025-01-06.
🇵🇱🇩🇪Wystawa poświęcona Tragedii Górnośląskiej zatytułowana „Moj Opa tyż boł deportuwany” 8 stycznia 2025 r. zostanie otwarta w Senacie RP w Warszawie, by następnie przenieść się do zabytkowego gmachu Sejmu Śląskiego w Katowicach, a ostatecznie dotrzeć do Parlamentu Europejskiego w Brukseli.
Ekspozycję „Moj Opa tyż boł deportuwany” opracowało Centrum Dokumentacji Deportacji Górnoślązaków do ZSRR w 1945 r. (CDDG) z siedzibą w Radzionkowie. Jak wyjaśnia dyrektorka CDDG, Justyna Konik, nazwa wystawy wzięła się od słów, które bardzo często padają z ust osób odwiedzających placówkę: „Moj opa tyż boł deportuwany”. W tłumaczeniu na język polski brzmi to: „Mój dziadek też był deportowany”.
– Próbowaliśmy w zwięzłej formie przedstawić skalę zsyłek oraz cały kontekst Tragedii Górnośląskiej. Na wystawie zobaczyć można fotografie i dokumenty, a także posłuchać wspomnień deportowanych i świadków historii – mówi Justyna Konik.
Tragedia Górnośląska rozpoczęła się w styczniu 1945 r., gdy na Śląsk wkroczyły wojska radzieckie. Ich obecności towarzyszyły brutalne represje: mordy, rabunki, gwałty i dewastacja zakładów przemysłowych. Następnie rozpoczęto akcję wywożenia mieszkańców w głąb ZSRR w celu pracy przymusowej, a wielu z nich trafiało też do obozów na terenie Polski.
Uroczyste otwarcie wystawy przez marszałek Senatu RP Małgorzatę Kidawę-Błońską rozpocznie oficjalne obchody 80. rocznicy tych tragicznych wydarzeń. Pierwsze styczniowe posiedzenia obu izb parlamentu poświęcone będą pracom nad uchwałami upamiętniającymi ofiary i ocalałych Tragedii Górnośląskiej.
Sejmiki województw śląskiego i opolskiego postanowiły, że rok 2025 będzie w obu regionach Rokiem Tragedii Górnośląskiej. W związku z tym Akademia Sztuk Pięknych w Katowicach ogłosiła konkurs na znak graficzny upamiętniający ów czas. Zwycięski projekt przedstawia u góry czerwony drut kolczasty, a na dole czarną szynę – symbole cierpienia w obozach pracy i wywózek w głąb ZSRR. Kolor czerwony przywołuje na myśl przelaną krew, a czerń nawiązuje do industrialnego krajobrazu Górnego Śląska i jego górniczych tradycji.
CDDG w Radzionkowie nie tylko dokumentuje losy deportowanych, lecz także kolekcjonuje pamiątki i relacje z tamtego okresu. Jego siedziba mieści się w dawnym budynku dworca kolejowego, gdzie działa wystawa stała. Przed wejściem ustawiono oryginalny bydlęcy wagon (tzw. krowiok). Wchodząc do niego, można osobiście doświadczyć, w jak nieludzkich warunkach wywożono mieszkańców Górnego Śląska.
Centrum Dokumentacji Deportacji Górnoślązaków do ZSRR w 1945 roku
