➽ 15 LISTOPADA 1858 - ŚLUB "ŚLĄSKIEGO KOPCIUSZKA"
Archiwalna publikacja z 2024-11-16.
➽ 15 LISTOPADA 1858 - ŚLUB "ŚLĄSKIEGO KOPCIUSZKA"
Oto dokładnie dziś mija 166 lat od ślubu Joanny Gryzik von Schomberg-Godulla i Hansa Ulricha hrabiego von Schaffgotsch.
Ślub, którego skutki odmieniły życie okolicznych mieszkańców, miał miejsce w kościele mariackim, na rynku w Bytomiu, 15 listopada 1858 roku.
Panna Młoda była “dziołszką stąd”, Ślązaczką pochodzącą z ubogiej rodziny. Liczyła sobie szesnaście wiosen i właśnie zdobyła staranne i bardzo wszechstronne wykształcenie, odebrane w renomowanej urszulańskiej szkole we Wrocławiu.
Szczęśliwym zrządzeniem losu była ona wyłączną spadkobierczynią twórcy przemysłu górnośląskiego - Carla Godulli. Nie byli spokrewnieni.
Czyż to nie jak w bajce? Godulla - bezdzietny i schorowany człowiek i mała dziewczynka, półsierota, dla której matka i ojczym nie znaleźli miejsca w swoim domu. Za namową swej gospodyni, Carl Godulla przyjął dziewczynkę na wychowanie.
To niezwykłe spotkanie dwojga pozornie niepasujących do siebie ludzi było z pewnością jednym z najbardziej znaczących w Europie dziewiętnastego wieku.
Poza tamtym ojczymem bez serca, Joanka miała szczęście do ludzi. Po przedwczesnej śmierci Carla Godulli, zgodnie z zapisami jego testamentu, opiekowała się nią gospodyni Emilia Lukas i prawnik Maximilian Scheffler. To on starannie wykształcił Joankę, a potem wybrał jej męża - jak się okazało - był to strzał w dziesiątkę.
Dwudziestosiedmioletni Hans Ulrich Schaffgotsch pięknie się prezentował jako Pan Młody. On z kolei urodził się w szacownej, niemieckiej rodzinie i ponieważ nie był w linii dziedziczącej ogromny majątek Schaffgotschów - w sposób mądry i przemyślany pokierował swoją karierą. W pierwszej połowie XIX wieku, na którą przypadała młodość Hansa Ulricha, ambitny młody człowiek z dobrej rodziny, nie będący - niestety - dziedzicem fortuny, miał do wyboru dwa wyjścia. Uważano, iż oba są zaszczytne: zostać duchownym albo wstąpić do służby wojskowej. Wybrał los żołnierza, ale miał szersze plany. Po uprzednim zdobyciu uniwersyteckiego ekonomicznego i prawniczego wykształcenia w takich ośrodkach akademickich, jak Wrocław, Bonn i Berlin podjął pracę referendarza w rejencji wrocławskiej.
Młodzi poznali się na spektaklu w olśniewających wnętrzach Stadttheater we Wrocławiu. Ów budynek, słynący z kryształowych luster o łącznej powierzchni dwustu metrów kwadratowych i z zainstalowanego nowoczesnego oświetlenia gazowego, został zaprojektowany przez samego Carla Gottharda Langhansa, znanego niemieckiego architekta.
To tam Joanna i Hans zakochali się w sobie od pierwszego wejrzenia. I w tym cudownym zaświergoleniu nie obchodziła ich zupełnie ta - mówiąc delikatnie - dziwaczna sytuacja tytularno-majątkowa: ani to, że ona dysponowała spadkiem po Carlu Godulli, liczącym ponad dwa miliony talarów pruskich, nie posiadając jednakże tytułu szlacheckiego, ani to, że on wręcz przeciwnie - cieszył się wprawdzie odwiecznym hrabiowskim tytułem, ale... nie miał wielkich pieniędzy.
Rodzina Schaffgotschów ostrożnie i ze zrozumieniem podeszła do tego, oczywistego z ich punktu widzenia, mezaliansu; dziewczyna wszak była tylko śląską półsierotą i córką posługaczki, jednakże... przecież sam wielki przemysłowiec Godulla uczynił ją najbogatszą panną Europy i dał, niespotykane nawet wśród królewskich córek, wysokie wykształcenie.
W tej sytuacji prawnik Scheffler nie czekając, aż rodzice Hansa Ulricha się rozmyślą, uszczknął nieco z fortuny dziewczyny, udał się do Berlina, na dwór do króla Friedricha Wilhelma IV i ... po prostu kupił i tytuł i herb szlachecki dla Joanki. A więc stało się w końcu tak, że obie strony były zadowolone. Wyznaczono datę ślubu.
Wielu mieszkańców Bytomia i okolic na zawsze zapamiętało pełne królewskiego przepychu zaślubiny i huczne wesele w Szombierkach - w pałacu odziedziczonym przez Joannę po Carlu Godulli. I długo jeszcze opowiadano, jaki piękny miała welon “ich” hrabina Joanka i jaką ukwieconą po same brzegi karocą jechała ulicami miasta wraz z rozkochanym w niej, przystojnym hrabią von Schaffgotsch.
Dokładnie rok później (w pierwszą rocznicę ich ślubu) przyszedł na świat pierworodny syn, Hans Carl Gotthard - dziedzic tytułu i majątku. W tym też mniej więcej czasie prawnik Max Scheffler doprowadził do zakupienia przez młodych niezwykłego “Pałacu na Wodzie” w niewielkich, malowniczych Kopicach koło Grodkowa.
Przygotowała dla Was Gabriela Anna Kańtor - strona autorska
@obserwujący
#PałacwKopicach #SchlossKoppitz #HansUlrichSchaffgotsch #JohannaGryzikvonSchombergGodulla #CarlGodulla #MaximilianScheffler #FundacjaPałacwKopicach
