W średniowieczu, Pszów był małą, niemal nieznaną osadą, której początki ginęły w mrokach dziejów. Zaskakująca wzmianka z 973 roku wspomina o plemieniu Psouane, co niektórzy historycy próbują łączyć z Pszowem, c
Archiwalna publikacja z 2024-09-08.
🇵🇱🇩🇪W średniowieczu, Pszów był małą, niemal nieznaną osadą, której początki ginęły w mrokach dziejów. Zaskakująca wzmianka z 973 roku wspomina o plemieniu Psouane, co niektórzy historycy próbują łączyć z Pszowem, choć nie ma na to jednoznacznych dowodów. Pewnym jest jednak, że pierwsza potwierdzona wzmianka o Pszowie pochodzi z 1265 roku, kiedy to osada zyskała prawa książęce, a jej pierwszym wolnym sołtysem został Richulf.
To był czas, kiedy drewniany kościółek Świętego Krzyża powstał w sercu wioski, a jego duszpasterzem został Jasco. Mimo, że kościół był skromny, mieszkańcy Pszowa z dumą oddawali się swojej wierze, nie wiedząc, że za kilka stuleci kościół stanie się punktem na trasie wielu pielgrzymów.
W XIV wieku, ziemie pszowskie dzierżawił rycerz Czetrycz, człowiek pełen ambicji i siły. Pod jego panowaniem, wieś zaczęła się rozwijać. To właśnie wtedy, wokół murowanego kościoła Wszystkich Świętych, który zastąpił dawny drewniany budynek, zbierała się coraz większa wspólnota wiernych. Choć nikt wtedy nie podejrzewał, że kolejne stulecia przyniosą burzliwe zmiany.
W 1544 roku nowy właściciel Pszowa, Wacław Siedlicki, wprowadził do osady luteranizm, co wzbudziło sprzeciw miejscowej ludności. Jednak reformacja trwała krótko, bo już w 1628 roku Pszów wrócił pod skrzydła katolicyzmu. Mimo to, pamięć o tamtych czasach pozostawała żywa.
Wieść o Pszowie dotarła daleko, kiedy w 1667 roku miejscowa kobieta, Anna Wilkowa, została skazana na śmierć za rzekome czary. To dramatyczne wydarzenie wpisało się w mroczne karty historii osady, na zawsze pozostawiając ślad w zbiorowej pamięci.
Z kolei wiek XVIII przyniósł rozwój Pszowa jako ważnego ośrodka pielgrzymkowego, gdy do miejscowego kościoła sprowadzono kopię obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej. W latach 1743–1746 wybudowano monumentalny późnobarokowy kościół Narodzenia Matki Boskiej, który do dziś dominuje nad panoramą miasta. Wieś powoli, lecz systematycznie się rozwijała, stając się miejscem ważnym zarówno religijnie, jak i gospodarczo.
Wiek XIX przyniósł dalszy rozwój przemysłowy. Rozpoczęto eksploatację gipsu, a w 1843 roku powstała kopalnia węgla „Anna”. Dzięki tej inwestycji, Pszów z małej wioski przemienił się w tętniący życiem ośrodek górniczy. Budowa dróg i kolejki linowej łączącej kopalnię ze stacją kolejową w Rydułtowach sprawiła, że wieś stała się jeszcze bardziej zintegrowana z regionem.
Mimo wielkich zmian, Pszów zachował swój wyjątkowy, barokowy urok. W 1929 roku, ukończono budowę Kalwarii Pszowskiej, która stała się symbolem duchowego życia miejscowości. Choć w latach 70. XX wieku Pszów został włączony do Wodzisławia Śląskiego, jego mieszkańcy nigdy nie stracili poczucia własnej tożsamości. W 1954 roku, Pszów uzyskał prawa miejskie, co było uwieńczeniem jego długiej i burzliwej historii.
Dziś, spacerując po urokliwych uliczkach Pszowa, można odczuć, że czas płynie tu nieco wolniej. Barokowa Bazylika Mniejsza pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny wciąż przyciąga pielgrzymów, a dawna kopalnia „Anna”, zamknięta w 2012 roku, powoli przeistacza się w nowoczesną strefę rekreacyjno-edukacyjną, oferując nowe możliwości rozwoju dla mieszkańców i turystów. Kalwaria Pszowska nadal pełni rolę miejsca modlitwy i zadumy, przypominając o bogatej przeszłości tej niezwykłej miejscowości.
Pszów to miejsce, gdzie historia spotyka się z nowoczesnością, a ludzie, choć osadzeni w tradycji, patrzą odważnie w przyszłość, budując swoją małą, lecz niezwykle istotną przestrzeń na mapie Górnego Śląska.
Pszów
