Moje śląskie „ja” to tylko korzenie ze strony jednych tacierzyńskich pradziadków. Reszta to wielkopolsko-pomorsko-kociewska krew. I gdy to moje hanyskie „ja” dostaje od wujka (uznawanego w sumie za kuzyna) papi
Archiwalna publikacja z 2024-08-29.
Moje śląskie „ja” to tylko korzenie ze strony jednych tacierzyńskich pradziadków. Reszta to wielkopolsko-pomorsko-kociewska krew. I gdy to moje hanyskie „ja” dostaje od wujka (uznawanego w sumie za kuzyna) papiery o pradziadku, to dzień z głowy 🙃
Znany mi tylko z fotografii pradziadek Teofil nagle okazuje się być nie tylko zwykłym górnikiem i ojcem gromady dzieci, a twardym, inteligentnym, ambitnym, obytym w prawie i walczącym o swoje prawa facetem. W rodzinie było wiadomo, że pradziadek był nadgórnikiem na kopalni Donnersmarck (obecnie Chwałowice). Wczoraj dostałam dokumenty, z których wynika, że pradziadek był równocześnie zastępcą sztygara (przez ponad 20 lat!) i na jego zmianie, w listopadzie 1932 r., doszło do tragedii/wypadku, w wyniku którego zginął jego podwładny Alfred Jędrośka. Pradziadka Donnersmarckowie zwolnili. Cztery lata procesowania się z, jakby to onegdaj powiedziano, kapitalistami niemieckimi.
Uniewinnienie przez rybnicki Sąd Grodzki, apelacja w Katowicach, angażowanie w pomoc związków zawodowych i ostatecznie Sąd Najwyższy w Warszawie. Mój, wtedy 60-letni, pradziadek walczył jak lew o przywrócenie go do pracy, o przywrócenie godności i o odszkodowanie. Co ciekawe, pradziadka reprezentował rybnicki adwokat Zacheusz Dabek, o którym dziś wiem, że był szefem Obozu Wszechpolskiego na powiat rybnicki. Taki zonk 🤔 A w imieniu kapitalistów von Donnersmarcków do rozpraw stawał jeden z lepszych adwokatów górnośląskich dr Tchórzewski. Ten pierwszy pisał lakoniczne pisma (w tym z ponagleniami o kasę), ten drugi płodził długachne elaboraty z ogromną ilością przytaczanych paragrafów. Zaangażowany pod koniec warszawski prawnik za mocno się nie napracował, gdyż w końcu doszło do ugody pozaprocesowej.
Ze sporządzonego, przed przyjęciem w 1910 r. na kopalnię Donnersmarck, CV wynika, że pradziadek był na robotach w Westfalii (o czym nie miałam pojęcia), że odsłużył dwa lata w Regimencie Grenadierów im. króla Fryderyka Wilhelma II w Świdnicy, a potem bardzo szybko awansował w hierarchii górniczej, choć miał tylko powszechne wykształcenie. Już wiem po kim mój tata, a i moja córka, mają talent do rządzenia ;-)
Papiery wskazują na to, że posługiwał się tylko językiem niemieckim i śląskim. Miał przepiękny charakter pisma (jak chyba większość wtedy). Wiedziałam, że materialnie zabezpieczył swoich synów i córkę, ale teraz widząc ile czasu był bez pracy i jak walczył o pieniądze dla siebie i rodziny (budował wtedy piekarnię dla jednego z synów) wiem, że to było niesłychanie trudne.
Pradziadku, mieszkam na kąsku śląskiej ziemi, który kupiłeś i, od dziś, ten kąszczyczek jest mi on jeszcze bardziej bliski i bezcenny.
O pradziadku już kiedyś pisałam nie mając pojęcia o wypadku, zwolnieniu i procesach. https://szufladamalgosi.pl/chwalowicka-piekarnia/
