Historia Polskiej Cerekwi sięga czasów rzymskich, kiedy to na szlaku handlowym z Moraw do Polski założono osadę. Zgodnie z dostępnymi źródłami, w 1337 roku miejscowość nosiła nazwę Noua Ecclesia, a w 1539 roku
Archiwalna publikacja z 2024-08-27.
🇵🇱🇩🇪Historia Polskiej Cerekwi sięga czasów rzymskich, kiedy to na szlaku handlowym z Moraw do Polski założono osadę. Zgodnie z dostępnymi źródłami, w 1337 roku miejscowość nosiła nazwę Noua Ecclesia, a w 1539 roku znana była jako Nowe Cerekwi – od staropolskiego słowa „cerekiew”, oznaczającego kościół.
W 1337 roku osada uzyskała prawo organizowania targów, co przyczyniło się do jej rozwoju w miasteczko, które jednak z czasem podupadło.
W XVII wieku miejscowość należała do rodu Oppersdorffów, a w XVIII wieku przeszła w ręce rodu Gaschinów (pol. Gaszynów). W XIX wieku właścicielami stali się czescy magnaci Matuschkowie, a później niemiecki ród Seherr-Thoss. Mieszkańcy w głównej mierze utrzymywali się z rolnictwa, a w średniowieczu również z rękodzieła i handlu.
W plebiscycie z 1921 roku, 626 osób opowiedziało się za Niemcami, a 141 za Polską. W okresie międzywojennym działała tu komórka Komunistycznej Partii Niemiec (KPD). Podczas II wojny światowej hitlerowcy utworzyli we wsi dwa komanda pracy dla radzieckich i brytyjskich jeńców wojennych. 21 stycznia 1945 roku niemieccy strażnicy z SS zamordowali we wsi 19 więźniów, którzy byli niezdolni do dalszego marszu podczas ewakuacji z obozu koncentracyjnego Auschwitz. Po 1945 roku Polska Cerekiew stała się siedzibą gminy.
Do rejestru zabytków wpisane są:
- Kościół parafialny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny, wzmiankowany już w 1418 roku, wielokrotnie przebudowywany, w obecnej formie pochodzi z XVII wieku. W 1617 roku wzniesiono kaplicę św. Barbary z fundacji Fryderyka von Oppersdorffa, a w 1763 roku dobudowano kaplicę św. Antoniego, ufundowaną przez von Gaschina. Kościół, murowany, z dwiema kolumnami i falistym parapetem, otacza XVIII-wieczny ceglany mur, otynkowany, z późnobarokową bramką od zachodu, ufundowaną w 1780 roku przez Antoniego von Gaschina. Na wieży zawieszonych jest pięć dzwonów, z których najcięższy waży ponad 1000 kg. W bocznej wieżyczce znajduje się również mniejszy dzwon, który obecnie nie jest używany.
- Zespół zamkowy, pochodzący z XVII i XIX wieku. Zamek, zbudowany na początku XVII wieku jako rezydencja Fryderyka von Oppersdorffa, został pod koniec XIX wieku przebudowany i odnowiony przez Eberharda von Matuschkę. Trzykondygnacyjna budowla z dwiema wieżami, składająca się z trzech skrzydeł otaczających niewielki dziedziniec zamknięty z czwartej strony murem, spłonęła w 1945 roku i od tego czasu pozostaje w stanie trwałej ruiny.
- Park, wpisany do rejestru zabytków w 1988 roku.
