Po Ślonsku Ło Gornym Ślonsku
Archiwalna publikacja z 2024-02-04.
Po Ślonsku Ło Gornym Ślonsku
WASZKUCHNIA abo
WARZOWNIA tak tysz padali Ślonzoki na Gornym Ślonsku na miejsce kaj sie yno warzyło , prało , robiło futer do gowiedzi i łod wiosny do jesiyni miyszkało ale niy spało bo spać sie chodizło do chałpy . WASZKUCHNIA łod słowa wasz była piyrwyj pszi kożdyj chałpie na Gornoślonskij wsi czyli tako niy wielko chałpka pszilepiono do chlyfka kaj była jedna srogo izaba kaj sie robiło , ale niy daleko łod chałpy keby niy cza było za dużo deptać . Bestosz ludkowie ze familokof niy znali waszkuchnie bo niy była nim poczebno ale ludzie kerzi mieli swoje chałpy to jusz kożdy chcioł mieć cosik takigo keby garus czimać kaj indzij nisz tam kaj sie miyszkało .
Najbarzij cisły ku tymu keby mieć warzowania baby kere wiykszość klamorow belejakich tam czimały a w doma miały zofdy gryfnie pospszontane i niy namaraszone jak pszed jakomś gościnom . W takij waszkuchni musiały być oprócz zwykłego noczynia jak stoł i stołki tysz łoszko kaj sie chop po robocie pszi gowiedzi legnoł na chwila pszed łobiadym abo i po łobiedzie po kurzyniu żeby sie dyhnoć . Piec kaj sie warzyło łobiod ale tysz do gowiedzi roztomajty futer . Musiała być waszmaszina kaj sie prało bo dzisiej mało fto wiy ale piyrwyj baby pszi praniu sie pierońsko narobiły i nadżwigały jak diobli bo cza było prani nejpszod wywarzić we kastrolach i dziepiyro potym we waszmaszinie yno doprać . I skuli tyj pierońskij pary keryj zofdy było pełno pszi praniu tako warzownia bylo jak znod . Ale tak było jak jusz psziszły z nimiec te waszmasziny ale pszodzi to baby musiały na waszbrecie czyć i sie mynczyć ze praniym to dziepiyro była utropa a baby na Gornym Ślonsku były znane z czystości i kożdo robiła wszystek keby cołko rodzina jak szła miyndzy ludzi była zowdy wymyto , wyprano i wybiglowano . I jeszcze ło jednyj bych zapomnioł we warzowni zawsze pod koniec lata sie zaprawiało a potym zawarzowało we cyngowych kastrolach krauzy ze roztomajtymi komportami a bylo tego zowdy pełno pywnica keby stykło na cołko zima ale zaprawiało sie niy yno komporty ale tysz krauzy ze łogorkami i inszymi gymizami a wszystek na piecu i pod parom . A potym jusz ku zimie jak sie zabiło wiepszka to zowdy wszystek robota ze miynsym była we waszkuchni bo wtedy marasu i garusu było nojwiyncyj i tyj łoszkliwyj pary kero czuć było wosztym abo inszym werflajszym . I krauzy zaś sie zawarzyło ale z miynsym i wosztym A po tym to sie yno warzownia umyło pouchraniało klamory i czekało bez cołko zima asz do wiosny. Tak to mondrzi Ślonzoki wymyślili swoja WASZKUCHNIA -WARZOWNIA kaj wszystek robili garusili i marasili a w doma mieli zawsze pouchraniane i porzondek jak pszed Świyntami Wielkij Nocy .
