STARY HERB GLIWIC
Archiwalna publikacja z 2023-03-17.
STARY HERB GLIWIC
Stojąc na płycie Rynku w Gliwicach dostrzec można trzy pamiątki związane z udaną obroną miasta w trakcie Wojny Trzydziestoletniej. Pierwszą (rzeźba Gliwiczanki) omówiłem w poprzednim wpisie, kolejną, najbardziej okazałą (rzeźba Madonny) omówię w następnym. Dziś o starym herbie, który dostrzec można na fasadzie ratusza.
Doceniając bohaterską postawę mieszczan podczas pierwszej próby oblężenia w sierpniu 1626 roku jak i skuteczną obronę w trakcie oblężenia w dniu 2-go lutego 1627 roku, cesarz Ferdynand II Habsburg oprócz licznych przywilejów nadał miastu herb. Herb wyjątkowy, wieloelementowy. Jako dominanta wystąpiła tu Madonna z Dzieciątkiem, ponadto baszta obronna z inicjałem cesarza (FII), gałęzie palmowe jako symbol męczeństwa oraz dwa półorły: na niebieskim tle orzeł żółty (złoty) - to herb Śląska, a na tle w kolorach Habsburgów (czerwono-białym) orzeł czarny. Data ustanowienia herbu to rok 1629. Poza drobnymi modyfikacjami obowiązywał on do 29 października 1964 roku, czyli ponad 300 lat.
Mawiają ludzie, że to co nie przeszkadzało nazistom to przeszkadzało komunistom, ale nie do końca jest to prawda. Bardzo Bogurodzica "uwierała" nazistów co można wyczytać w pracy Małgorzaty Kaganiec zamieszczonej na stronach 163-168 tomu nr XIX Rocznika Muzeum w Gliwicach - autorka opisuje bogatą korespondencję, ocalałą w miejskim archiwum, pochodzącą z lat 1940-1942 a dotyczącą ustanowienia nowego herbu. Niemal dwuletnie starania, konkursy i dyskusje nie przyniosły jednak rezultatu, gdyż władze Prowincji Górnośląskiej wezwały do zaprzestania przez Magistrat "działań nie mających żadnego znaczenia z punktu widzenia potrzeb militarnych kraju"... Komuniści mieli po prostu więcej swobody, stąd pozbyli się herbu na dobre.
Stary herb zobaczyć możemy, oprócz elewacji Ratusza, na tzw. Białej Chemii (dzieło Johannesa Kijunki), budynku I LO przy ul. Zimnej Wody oraz - jedyny kolorowy w przestrzeni publicznej - na budynku Czerwonej Chemii. Jest jeszcze zachowany kolejny kolorowy, tym razem wewnątrz budynku kościoła pw. Wszystkich Świętych, na prospekcie organowym.
