Dziś mija 210 lat od ustanowienia najbardziej śląskiego z orderów: krzyża żelaznego! Dlaczego śląskiego? Order ustanowiony przez króla Prus Fryderyka Wilhelma III został we WROCŁAWIU. Monarcha pruski chciał nim
Archiwalna publikacja z 2023-03-10.
Dziś mija 210 lat od ustanowienia najbardziej śląskiego z orderów: krzyża żelaznego! Dlaczego śląskiego? Order ustanowiony przez króla Prus Fryderyka Wilhelma III został we WROCŁAWIU. Monarcha pruski chciał nim podtrzymać zapał, jaki wybuchł w czasie rozprawy z Francją, stwarzając odznaczenie dla wszystkich, a nie jedynie - jak było wcześniej - dla szlachty. Pierwszy krzyż został wręczony 21 kwietnia 1813 roku, a odlany został w GLIWICACH !
Autorem był znany niemiecki architekt Karl Friedrich SCHINKEL , który stworzył go na podstawie pisemnego zlecenia i rysunku otrzymanego od króla. Od momentu powstania stał się bardzo ważnym elementem w historii Królestwa Prus, Cesarstwa Niemieckiego i Niemiec. Sam Karol Fryderyk Schinkel, choć ze Śląska nie pochodził, jako architekt, urbanista, projektant i malarz związany kojarzy mi się z naszym regionem bardzo. Ten jeden z najwybitniejszych twórców klasycyzmu w Królestwie Prus, stworzył (choć o tym nie wiedział) szkołę swojego imienia. Do Schinkelschule należeli niemieccy architekci kontynuując jego styl!
Na Śląsku pozostały po nim do dziś m.in.: pomnik feldmarszałka Michaiła Kutuzowa w Bolesławcu, dawny kościół ewangelicki – obecnie Muzeum Filumenistyczne w Bystrzycy Kłodzkiej, dawny kościół ewangelicki – obecnie kościół katolicki pod wezwaniem Najświętszego Serca Pana Jezusa w Mysłakowicach oraz pałac w Kamieńcu Ząbkowickim. To na Dolnym Śląsku.
W województwie śląskim mamy po Schinklu gmach sądu w Raciborzu, w opolskim natomiast kościoły ewangelickie w Ozimku oraz w Wójcicach, a także...opolski ratusz! W przypadku tego ostatniego wszystkiemu winny pożar, który w 1818 roku doszczętnie zniszczył wieżę. Przez kolejne osiem lat przeprowadzono - pod okiem Schinkla - gruntowną przebudowę kompleksu, odbudowując jednocześnie wieżę w niezmienionym kształcie. W roku 1860 lub 1863, podczas robót remontowych, konieczne okazało się rozebranie nadwyrężonej wieży. W 1864 roku wzniesiono, pod kierownictwem architekta Albrechta, nową 60-metrową wieżę wzorowaną już na pałacu Vecchio we Florencji.
Widoczny poniżej żelazny krzyż to wyjątkowy, bo odlany w Królewskiej Odlewni Żeliwa w Gliwicach egzemplarz. Wyjątkowy jest dla mnie podwójnie, bo znajduje się w prowadzonym przez Stowarzyszenie Dolina Małej Panwi - SDMP Muzeum Hutnictwa Doliny Małej Panwi w Ozimku. 150 metrów dalej stoi wspomniany kościół ewangelicki także jego autorstwa.
#gliwice #GZUT #ozimek #ozimek #malapane #gleiwitz #schinkel #żelaznykrzyż #sdmp
